Ko vanda na mboka ya Swisi – Sango mpe ntoli na Internet  

L’Etat mpe bondimi Nzambe

Bondimi Nzambe moko te ezali ya l’Etat. Elingi koloba tè moto na moto akopona bondimi Nzambe na ndenge na ye. Po na bakonzi ya likolo, mboka Swissi ezali mboka ya bondimi Nzambe moko te. Bakonzi ya likolo batalaka makambo ya balingomba ya bondimi Nzambe te. Bakonzi ya likolo bandimi tèê sango to pasteur bateya basoda na esika bazali. Bakonzi ya likolo bayebi tèê balingomba ya basango mpe ba pasteur mpe balinigomba ya bayuda basungaka bangunda mpe bato baye kosenga kingunda. Ba canton nde bazali na mokumba ya kolandela ndenge boyokani esengeli ezala na kati ya l’Etat mpe na balingomba ya bondimi Nzambe.

Boyokani na kati ya l’Etat mpe balingomba ya bondimi Nzambe ezali makasi. Mboka Swissi na ndenge eyebani na mokolo ya lelo, ebandaki na mbula 1848. Liboso ya mbula yango, boyokani na kati ya bakonzi ya mboka mpe bakonzi ya balingomba ya bondimi Nzambe ezalaki makasi na ba canton ebele. Balingomba katolika mpe protestant bazalaki balingomba ya bondimi Nzambe ya l’Etat.
Na mokolo ya lelo, bondimi na kati ya balingomba yango mpe l’Etat ezali. Ba canton ya Genève mpe ya Neûchatel bokabwani ezali na kati ya l’Etat mpe balingomba ya bondimi Nzambe.

Balingomba ya bachristu bayebi ya solo kolandela makambo ya mboka. Bakotelaka na makambo etali lobiko ya bato na mokili. Bayebi malamu ndenge moto na moto akopona lingomba na ye ya bondimi Nzambe. Na yango, bakotoyisa mpe boponi ya bato oyo bazali ba christu te.

Balingomba eyebana na l’Etat

Na mboka Swissi, na ndenge boyokani ezali na kati ya l’Etat mpe balingomba ya Nzambe, l’Etat andimi balingomba ya Nzambe ekoma balingomba ya bondimi Nzambe ya l’Etat. Bakatolika mpe ba protestant eyebana bisika nioso bazali balingomba ya bondimi Nzambe ya l’Etat, kasi na ba canton ya Genève mpe ya Neûchatel, ezali ndenge wana te. Ba canton ya Zurich, Berne, Lucerne, soleure, Bâle-Campagne, Bâle-Ville, Schaffouse, Saint-Gall, Argovie
bandima mpe ya katolika-bachristu ezala lingomba ya bondimi Nzambe ya l’Etat. Ba canton ya Berne, Fribourg, Bâle-Ville, Saint-Gall bandima mpe lingomba mpe ya bayuda ezala mpe  lingomba ya bondimi Nzambe ya l’Etat.

Ba canton Zürich, Berne, Obwald, Nidwald, Glaris, Bâle-Campagne, Schaffouse, Appenzell Rhodes-Interieur, Argovie. Tessin, Valais, Jura balingomba mosusu bakoki na bango mpe kosenga na l’Etat bayebana. Ata ba canton ebele bandima balingomba mosusu eyebana, ata lingomba moko te eyebana. Balingomba ya bayuda mpe ya bachristu bango moko bayebana.

Makambo esengeli oyeba mpe osala

Soki lingomba ya bondimi Nzambe eyebani, azali na oyo asengeli ayeba mpe asala. Lingomba eyebana na l’Etat, akoki kozwa mbongo ya pako, lokola akoki mpe kokota na bakelasi, bahopitalo, ba boloko etc…

Po bayeba ye, asengeli akokisa oyo basengi : ezala esika mondimi nioso akoki kosala, koloba makanisi na ye, na oyo etali ndenge lingomba ezali kotambola, moto na moto azali na makanisi na ye, na oyo etali bondimi Nzambe, mondimi nioso ayeba ndenge bazali kosalela na mbongo ya lingomba.

Balingomba eyebana te na miso ya l’Etat

Balingomba ya bondimi Nzambe oyo eyebana te lokola balingomba ya islam, hinduiste, buddhiste, Eglise-libre, etc… mibeko mosusu ekolandela bango. Bakozala balingomba ebengami associations to fondations.

Na ba canton ya Zürich mpe Bâle-ville, l’Etat ayebi balingomba ya bondimi Nzambe mosusu. Na yango, mibeko mosusu ekolandela bango. Bazali na boyokani makasi na l’Etat. L’Etat akoki kosenga na bango bamema mokumba ya makambo mosusu. Na canton ya Zürich, Israelitische Cultusgemeinde na Jüdische Liberale Gemeinde bayebana ndenge wana.


Nzinga nzinga ya motuna : Po lingomba ya bondimi Nzambe eyebana

Ekangele: